Instytut Ceramiki i Materiałów Budowlanych kontynuuje swoim działaniem tradycje kilku funkcjonujących wcześniej jednostek, a wśród nich przede wszystkim Instytutu Technologii Krzemianów (powstałego w 1951 roku i przekształconego w 1954 roku w Instytut Przemysłu Szkła i Ceramiki). Od 1971 roku jednostka przyjęła nazwę Instytutu Szkła, a od 1975 roku instytut nosił nazwę Instytut Szkła i Ceramiki.

W skład Instytutu Szkła i Ceramiki wchodziły następujące jednostki:

• Instytut Szkła w Warszawie z Filią i Zakładem Doświadczalnym w Krakowie oraz Stacją Doświadczalno-Prototypową w Tomaszowie Mazowieckim,

• Centralny Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Przemysłu Ceramicznego „Poltecer” w Pruszkowie, później przekształcony w filię Instytutu.

Od września 2007 roku w skład Instytutu Szkła i Ceramiki włączone zostały dwa samodzielne wcześniej instytuty: Instytut Materiałów Ogniotrwałych w Gliwicach (założony w 1953 roku) oraz Instytut Mineralnych Materiałów Budowlanych w Opolu (powstały w 1954 roku). Po tych zmianach instytut przyjął nazwę Instytut Szkła, Ceramiki, Materiałów Ogniotrwałych i Budowlanych. Ostatnia zmiana organizacyjna miała miejsce 1 stycznia 2010 roku, kiedy do Instytutu przyłączono Centralny Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Przemysłu Betonów "Cebet”. Konsekwencją tej zmiany jest przyjęcie od początku 2010 roku nowej nazwy Instytut Ceramiki i Materiałów Budowlanych.

Instytut Ceramiki i Materiałów Budowlanych jest jedyną w Polsce jednostką naukowo-badawczą i wdrożeniową pokrywającą swoim obszarem działania wszystkie dziedziny nauki i przemysłu związane z przetwórstwem surowców niemetalicznych, technologią produkcji materiałów ceramicznych i szkła, materiałów ogniotrwałych, mineralnych materiałów budowlanych, spoiw mineralnych oraz wyrobów betonowych.

W Instytucie są prowadzone:

• prace badawcze z zakresu szkła, ceramiki, bioceramiki, materiałów ogniotrwałych i budowlanych, betonów, inżynierii materiałowej i procesowej,

• certyfikacja wyrobów ze szkła i ceramiki, betonów, kruszyw i chemii budowlanej oraz zakładowej kontroli produkcji,

• usługi w zakresie ekspertyz i doradztwa technicznego, audytów energetyczno-technologicznych,

• produkcje specjalnej i małoseryjnej ceramiki technicznej, bioceramiki, fryt, angob i szkliw, pigmentów i farb ceramicznych, spoiw i mieszanek mineralnych, materiałów ogniotrwałych.

ICiMB ściśle współpracuje z jednostkami akademickimi takimi jak Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie czy Politechnika Warszawska realizując wspólnie projekty badawcze.